Kadalasan, anay sila: gamu-gamo sa Ingles ay winged termites
Ang gamu-gamo na dumadagsa sa ilaw tuwing gabi pagkatapos ng ulan ay kadalasang anay na may pakpak. Sila ang magiging hari at reyna ng mga bagong kolonya, at lumilipad sila palabas nang sabay-sabay para maghanap ng kapares at ng lugar na pagtatayuan ng sarili nilang kolonya.
Mahina silang lumipad at hindi sila nangangagat. Pagbagsak nila, tinatanggal nila ang sariling pakpak, kaya ang natitira kinabukasan ay mga pakpak sa sahig, sa pasamano ng bintana at sa ilalim ng ilaw.
May mga langgam din na may pakpak na lumalabas sa ganitong panahon. Sulit tingnan nang malapitan bago mag-isip ng susunod na hakbang.
Paano makilala ang anay sa langgam na may pakpak
Kumuha ng isa at tingnan sa ilaw. Tatlong bagay ang pinakamadaling makita:
- Baywang. Tuwid at pantay ang kapal ng katawan ng anay mula ulo hanggang buntot. Ang langgam ay may makitid na baywang, parang pinisil sa gitna.
- Pakpak. Apat ang pakpak ng anay, halos magkakasinghaba, at mas mahaba pa sa katawan. Sa langgam, mas mahaba ang pares sa harap kaysa sa likod.
- Antena. Tuwid ang antena ng anay, parang maliliit na butil na pinagdugtong. Ang sa langgam ay may baluktot sa gitna, parang siko.
May isa pang palatandaan. Madaling matanggal ang pakpak ng anay, kaya kung pakpak na lang ang naiwan at halos walang katawan, anay ang malamang na dumaan.
Kung saan sila galing ang mas mahalagang tanong
Ang gamu-gamo na pumasok mula sa labas dahil naakit sa ilaw ay galing sa kolonya sa malapit: sa lupa, sa puno, sa lumang kahoy sa bakuran o sa bahay ng kapitbahay. Hindi pa iyon patunay na may anay sa loob ng bahay mo, pero may kolonya sa paligid na naghahanap ng bagong matitirhan.
Iba ang usapan kapag sa loob mismo sila lumabas. Kung may nakita kang lumalabas sa bitak ng pader, sa hamba ng pinto o bintana, sa sahig o sa kisame, o kung may pakpak tuwing umaga sa iisang lugar kahit sarado ang bintana, malamang na may kolonya na sa loob ng bahay at matagal na itong kumakain ng kahoy doon.
Ang bahay ng anay: saan nakatira ang kolonyang pinanggalingan nila
Ang gamu-gamo ay galing sa isang kolonya, at ang tinatawag ng marami na bahay ng anay ay ang pugad ng kolonyang iyon. Sa anay na sumisira ng bahay dito sa Gitnang Luzon, nasa lupa ang pugad, minsan malalim at ilang metro ang layo sa bahay. Doon nakatira ang reyna at ang hari, at doon nangingitlog ang reyna.
Bihirang makita ang pugad mismo. Ito ang tatlong bagay na madalas mapagkamalang bahay ng anay, at ang sinasabi ng bawat isa:
- Punso sa bakuran. Bunton ng lupa na itinatayo ng ilang uri ng anay. Patunay ito na may kolonya sa lupa sa paligid, pero hindi pa ibig sabihin na may anay sa loob ng bahay.
- Daanang putik sa pader. Hindi ito ang pugad. Ito ang tulay mula sa pugad sa lupa papunta sa kahoy ng bahay, kaya kapag may daanang putik, nasa ilalim o malapit sa bahay ang kolonya.
- Kahoy na guwang sa loob. May uri ng anay na sa loob mismo ng kahoy nakatira at hindi na bumababa sa lupa. Ang palatandaan nila ay maliliit na butil ng dumi, parang buhangin, sa ilalim ng kahoy na kinakain nila.
Kaya hindi natatapos ang problema sa pag-spray sa gamu-gamo o sa daanang putik na nakikita mo. Ang tumatapos dito ay paggamot na umaabot sa pugad: hadlang na gamot sa lupa, o pain na dinadala ng mga manggagawa pabalik sa kolonya. Nasa pahina tungkol sa reyna ng anay kung paano nakaayos ang kolonya sa ilalim ng lupa.
Kung gusto mong silipin ang bahay mo mismo, nasa mga senyales ng anay sa bahay kung saan titingin at ano ang hindi dapat galawin bago ang inspeksyon.
Ang gagawin kinabukasan
- Walisin ang mga pakpak, pero tandaan muna kung saan pinakamarami. Doon madalas pinakamalapit ang pinanggalingan.
- Silipin ang hamba ng pinto at bintana, ang ilalim ng lababo, ang aparador na nakadikit sa pader at ang kahoy na kisame. Hanapin ang maliliit na daanang putik sa pader, at ang kahoy na parang guwang kapag kinatok.
- Kunan ng litrato ang ilang nahuling gamu-gamo at ang mga pakpak, para may maipakita sa mag-iinspeksyon.
- Sa mga susunod na gabi ng pagdagsa, patayin muna ang ilaw malapit sa bintana o isara ang screen.
Hindi na kailangang i-spray ang mga gamu-gamo mismo. Karamihan sa kanila ay mamamatay rin nang hindi nakakabuo ng kolonya, at ang pag-spray sa kanila ay hindi umaabot sa kolonyang pinanggalingan nila, na siyang kumakain ng kahoy.
Kailan dapat magpa-inspeksyon
Kung may lumabas sa loob ng bahay, kung may daanang putik o guwang na kahoy, o kung taon-taon ay may pakpak sa iisang bintana, magpa-inspeksyon na. Inaalam muna namin kung saan ang kolonya at kung gaano na kalawak ang pinsala, bago pag-usapan ang paraan ng paggamot na babagay sa bahay mo.
Nagseserbisyo kami sa Pampanga, Bulacan, Bataan, Tarlac at Olongapo. Magpadala ng mensahe sa aming contact form, isama ang bayan mo at kung saan mo nakita ang mga pakpak, at babalikan ka namin para maitakda ang inspeksyon.