Daga: ano ito, daga o bubuwit, at saan ito nagtatago sa bahay

Ang daga ay rat sa Ingles, at mouse ang maliit na bubuwit. Dalawang uri ng daga ang pumapasok sa bahay dito: ang payat na umaakyat sa kisame, at ang malaking galing sa kanal. Pareho silang lumalabas sa gabi at nag-iiwan ng dumi sa iisang daanan.

Litrato ng isang house rat sa lupa: kayumanggi ang balahibo, malaki at bilog ang tainga, matulis ang nguso, at mas mahaba ang buntot kaysa sa katawan — Totoong litrato ng house rat, ang dagang umaakyat sa kisame at sa kable. Tingnan ang malaking tainga at ang buntot na mas mahaba pa sa katawan. Litrato: Davidvraju, CC0, mula sa Wikimedia Commons. Pinagmulan, lisensya.

Aling daga ang nasa bahay mo

Ang daga sa kisame Roof rat o house rat. Payat at magaan, mga 140 hanggang 280 gramo, mas mahaba ang buntot kaysa sa ulo at katawan, umaabot sa mata ang tainga kapag itinupi, at matulis ang nguso. Magaling umakyat: sa kisame, sa kable, sa puno at sa bubong.

Ang malaking daga sa kanal Norway rat o sewer rat. Mabigat at matipuno, mga 200 hanggang 500 gramo, mas maikli ang buntot kaysa sa katawan, hindi umaabot sa mata ang tainga kapag itinupi, at mapurol ang nguso. Nasa kanal, sa lungga sa lupa at sa ground floor.

Bubuwit House mouse. Maliit, mga 13 hanggang 18 cm mula ulo hanggang dulo ng buntot, at halos kalahati niyon ay ang buntot na halos walang balahibo. Kasinlaki ng butil ng bigas ang dumi, at mas marami ang iniiwan pero maliliit.

Dumi Sa daga, mas malaki at makapal, parang kapsula. Sa bubuwit, kasinliit ng butil ng bigas at matulis ang dulo. Nasa pahinang tae ng daga sa bahay ang buong paghahambing.

Iba pang bakas Maitim na mantsa ng grasa sa dinadaanan sa gilid ng pader at biga, ngatngat sa kahoy at kable, kaluskos sa kisame sa gabi, at amoy ng ihi.

Ang dagang nakikita mo sa araw ay kadalasang senyales na marami na sila, dahil sa gabi sila karaniwang lumalabas. Kung may maliit, kulay-rosas at walang balahibo, pugad iyon: nasa baby rat kung ano ang ibig sabihin nito.

Daga in English: rat, at mouse ang bubuwit

Rat ang daga sa Ingles at mouse ang bubuwit, at rodent ang tawag sa dalawa nang sabay. Ang dagang umaakyat sa kisame ay roof rat o house rat, Rattus rattus at ang kamag-anak nitong Rattus tanezumi na laganap sa Asya; ang malaking daga sa kanal ay Norway rat, Rattus norvegicus; at ang bubuwit ay house mouse, Mus musculus. Nasa Ingles ang how to get rid of rats, ang mouse vs rat, at ang rodents in your ceiling.

Daga ba talaga? Paano makilala sa bakas

Daga o bubuwit Pareho ang tawag ng marami sa kanila, pero iba ang laki ng butas na kaya nilang pasukin at iba ang bitag na kailangan. Isang daliri ang sapat sa bubuwit; kasinlapad ng hinlalaki ang kailangan ng daga.

Paniki sa kisame Kung kaluskos sa kisame ang narinig mo, puwede ring paniki. Madurog at makintab ang dumi ng paniki dahil pira-piraso ng insekto ito, at nasa iisang tumpok sa ilalim ng tinutulugan nila. Kalat-kalat sa dinadaanan ang dumi ng daga.

Tuko at butiki Ang dumi ng tuko at butiki ay maitim na may puting dulo, at hindi ito nagngangatngat ng kable o kahoy.

Ang dumi ang pinakamadaling ebidensya, at nasa tae ng daga sa bahay kung paano ito makilala at linisin nang ligtas. Ang dumi ng ibang hayop ay nasa pest droppings identifier.

Saan nagtatago ang daga sa bahay

Iisang ruta ang dinadaanan nila gabi-gabi, kadalasan sa gilid ng pader, kaya sa iisang linya nakatambak ang dumi at ang mantsa ng grasa. Sundan ang linyang iyon papunta sa:

Ang kisame, na napupuntahan mula sa sanga, bakod o kableng nakadikit sa bubong. Dito ang kaluskos sa gabi.
Ang likod ng ref, kalan at washing machine, kung saan mainit at may natirang pagkain.
Ang bodega, ang ilalim ng hagdan at ang mga kahon na matagal nang hindi nagagalaw.
Ang siwang sa paligid ng tubo, kable at drain, at ang floor drain na walang takip. Dito pumapasok ang daga sa kanal.
Ang bakuran: lungga sa lupa sa ilalim ng tambak ng kahoy o basura, at sa tabi ng pundasyon.

Kasya ang daga sa butas na kasinlapad ng hinlalaki, at ang bubuwit sa mas maliit pa roon. Kung may mabahong amoy sa iisang bahagi ng bahay, puwedeng namatay na ang isa sa loob ng pader o kisame; nasa dead rat smell kung paano ito hanapin.

Ano ang panganib ng daga sa tao

Leptospirosis. Nasa ihi ng daga ang mikrobyo, at pumapasok ito sa sugat o gasgas sa balat, o sa mata, ilong at bibig, lalo na sa baha at sa basang lupa. Payo ng DOH na panatilihing malinis ang bahay at alisin ang pinamumugaran ng daga, at iwasang lumusong sa baha. Kapag nilagnat, sumakit ang ulo o ang binti, o namula ang mata pagkatapos malantad, magpatingin agad sa doktor.

Kagat at kalmot. Puwedeng magdala ng rat-bite fever ang kagat ng daga, at ang doktor ang magpapasya kung kailangan ng tetanus shot o antibiotic. Nasa kagat ng daga ang gamot sa kagat at ang epekto nito sa tao, at nasa do rats have rabies? ang sinasabi ng WHO at CDC tungkol sa rabies.

Pagkain at kable. Nadudumihan ng ihi at dumi ang bigas at pagkain sa sako, at ang ngatngat sa kable ang isa sa mga sanhi ng sunog sa kisame.

Ang unang dapat gawin kapag may daga

Hanapin ang daanan. Sundan ang dumi at ang mantsa ng grasa hanggang sa butas na pinapasukan nila.
Isara ang pagkain at basura. Bigas, pagkain ng alaga at lahat ng nasa sako ay ilipat sa matigas na lalagyang may takip. Takpan ang basurahan sa gabi.
Bitag, hindi lason, sa loob ng bahay. Ilagay ang snap trap o cage trap nang nakadikit sa pader sa mismong daanan nila. Ang nalason ay kadalasang namamatay sa loob ng kisame o pader, at tumatagal ang amoy nang ilang linggo.
Takpan ang mga butas. Steel wool at semento sa paligid ng tubo, mesh sa bentilasyon at drain, at putulin ang sangang nakadikit sa bubong.
Linisin nang ligtas ang dumi. Huwag walisin nang tuyo. Magsuot ng guwantes, basain muna ng disinfectant na ginagamit ayon sa label nito, at itali sa plastik. Huwag ihalo ang bleach sa ibang panlinis. Nasa tae ng daga sa bahay ang buong paraan.

Kailan kailangan na ng propesyonal

Kung naririnig mo sila sa kisame gabi-gabi.
Kung may bagong dumi pa rin pagkatapos ng isang linggong pagbibitag.
Kung may ngatngat na kable, o kung may daga sa kusina ng kainan o tindahan.
Kung may namatay sa loob ng pader o kisame at hindi mo mahanap.

Inuuna namin ang paghahanap at pagsasara ng mga pasukan, saka ang bitag at pain sa mga lugar na hindi maaabot ng bata at alaga. Basahin ang rodent and rat removal, at ipadala sa aming contact form ang bayan mo at kung saan mo sila naririnig o nakikita. Nagseserbisyo kami sa Pampanga, Bulacan, Bataan, Tarlac at Olongapo.

Mga pinagkunan

University of California IPM, Pest Notes: Rats, binasa noong 8 Oktubre 2026
University of California IPM, Pest Notes: House Mouse, binasa noong 8 Oktubre 2026
US Centers for Disease Control and Prevention, About Rat Bite Fever, binasa noong 8 Oktubre 2026
US Centers for Disease Control and Prevention, About Leptospirosis, binasa noong 8 Oktubre 2026
Department of Health, Bicol Center for Health Development, Leptospirosis advisory, binasa noong 8 Oktubre 2026

Tell us what you have found

Send the pest, the town and roughly how long it has been going on. That is enough for us to say what the treatment would involve and what it depends on.

Send us the details Check we cover your town