Kagat ng ipis sa mata: first aid, at kailan magpatingin sa doktor
Huwag kuskusin ang mata, banlawan ng malinis na tubig, at ipatingin sa doktor sa araw ding iyon, lalo na kung bata. Bihira ang kagat ng ipis sa mata, pero ang mata ay hindi dapat hulaan.
Ano ang kadalasang nangyayari
Ayon sa mga ulat na tinipon ng Ebeling sa University of California, kumakagat ang ipis sa tao kapag marami na sila at kulang ang pagkain, at ang kinakagat nila sa mukha ay ang pilikmata at ang balat ng talukap ng mga batang natutulog. Hindi ang mata mismo ang kinakagat; ang balat at buhok sa paligid nito. Pero may tinik ang mga paa ng ipis, at kapag naglakad ito sa mukha ng natutulog o nagising ang bata at kinusot ang mata, puwedeng magasgasan ang talukap o ang ibabaw ng mata.
Kaya may tatlong puwedeng mangyari: maliit na sugat o pantal sa talukap, gasgas sa ibabaw ng mata, o piraso ng ipis o alikabok na naiwan sa mata. Magkakapareho ang unang gagawin sa tatlo, at ang doktor ang magsasabi kung alin ito.
Mga senyales na dapat bantayan
- Pamumula ng mata, pagluha, at pakiramdam na may buhangin sa loob ng mata.
- Hapdi o sakit, lalo na kapag kumukurap o tumitingin sa ilaw.
- Pamamaga o maliit na sugat sa talukap, o nabawasan ang pilikmata sa isang bahagi.
- Malabo o dobleng paningin.
First aid sa unang minuto
- Maghugas ng kamay ng sabon at tubig bago hawakan ang mukha ng nakagat.
- Huwag kuskusin ang mata at huwag diinan ang talukap. Pigilan ang bata sa pagkusot: hawakan ang kamay niya kung kailangan.
- Banlawan ang mata ng malinis na tubig o ng saline na pang-mata, nang ilang minuto, para lumabas ang anumang maliit na piraso. Puwedeng ikiling ang ulo sa lababo at dahan-dahang buhusan mula sa gilid ng ilong palabas.
- Kumurap nang ilang beses. Madalas nalalabas ng luha ang maliit na dumi.
- Hugasan ng sabon at tubig ang balat sa paligid ng mata, hindi ang mata mismo, kung may sugat o kagat sa talukap.
- Takpan nang magaan ng malinis na tela o gauze kung masakit sa ilaw, at pumunta sa doktor.
Ang hindi dapat gawin
- Huwag subukang tanggalin ang anumang mukhang nakabaon o nakadikit sa mata. Huwag gumamit ng cotton bud, sipit o daliri sa ibabaw ng mata.
- Huwag maglagay ng dahon, katas ng halaman, laway, langis o anumang pantahanang lunas sa mata.
- Huwag gumamit ng natirang eye drops o ng gamot na walang reseta, lalo na ang may steroid. Ang doktor ang pipili ng gamot.
- Huwag magsuot ng contact lens hanggang sa matingnan ng doktor.
Kailan magpatingin sa doktor
Sa araw ding iyon, kung ang nakagat ay bata, o kung may anumang sugat sa talukap na malapit sa mata. Ang maliit na gasgas sa ibabaw ng mata ay kadalasang gumagaling sa loob ng ilang araw, pero puwede itong maimpeksyon, kaya ang doktor o ophthalmologist ang dapat tumingin at magpasya kung kailangan ng gamot.
Pumunta agad sa emergency room o sa pinakamalapit na ospital kung:
- matindi ang sakit, o hindi humuhupa ang sakit pagkatapos banlawan;
- lumabo, dumoble o nawala ang paningin, kahit saglit;
- may piraso na hindi lumalabas sa banlaw, o may mukhang nakabaon sa mata;
- may dugong hindi tumitigil, o namamaga nang malaki ang talukap;
- may nana o makapal na muta pagkalipas ng isa o dalawang araw, o lumalala ang pamumula.
Sabihin sa doktor na ipis ang sangkot, kung kailan ito nangyari, at kung ano ang nabanlaw mo. Ang doktor ang magpapasya kung kailangan ng gamot para sa mata o ng tetanus shot para sa sugat sa talukap.
Kung sa balat ng kamay o paa ang kagat at hindi sa mata, mas simple ang pag-aalaga: nasa kagat ng ipis ang mga hakbang.
Bakit nakarating ang ipis sa mukha ng natutulog
Kapag umaabot na ang ipis sa kama at sa mukha, ibig sabihin ay marami na sila at kulang na ang pagkain sa kusina. Sa kuwarto ng bata, hanapin ang pagkain at inumin na naiiwan sa tabi ng kama, ang mga kahon sa ilalim nito, at ang siwang sa paligid ng tubo at kable kung saan sila pumapasok. Ang maliit na ipis sa kusina at ang malaking ipis mula sa drainage ay magkaiba ang ginagawa; nasa ipis kung paano sila makilala, at nasa how to get rid of cockroaches ang mga hakbang.
Kung nasa kuwarto na sila o paulit-ulit na bumabalik, magpa-book ng inspeksyon sa cockroach and ant control. Ipadala sa aming contact form ang bayan mo at kung saan mo sila nakikita. Nagseserbisyo kami sa Pampanga, Bulacan, Bataan, Tarlac at Olongapo.
Mga pinagkunan
- MedlinePlus (US National Library of Medicine), Eye emergencies, binasa noong 8 Oktubre 2026
- MedlinePlus (US National Library of Medicine), Eye, foreign object in, binasa noong 8 Oktubre 2026
- American Academy of Ophthalmology, Recognizing and Treating Eye Injuries, binasa noong 8 Oktubre 2026
- University of California, Riverside, Department of Entomology: Ebeling, Urban Entomology, kabanata 6, binasa noong 8 Oktubre 2026
Tell us what you have found
Send the pest, the town and roughly how long it has been going on. That is enough for us to say what the treatment would involve and what it depends on.